Κωδικός Μαθήματος

ΠΔ-340

Εξάμηνο Μαθήματος

1ου Εξαμήνου

Πιστωτικές Μονάδες

7,5

Ηλεκτρονικό Υλικό

Λεύκιππος

Κατηγορία Μαθήματος

Υποχρεωτικό

Διδάσκοντες Μαθήματος

Μ. Φιλιππάκης

Π. Χουντάλας

Δ. Παπακωνσταντίνου

Στόχος

Η διαχείριση ποιότητας αφορά στον σχεδιασμό, την κατασκευή, τη συντήρηση και τη βελτίωση του λογισμικού και των υπηρεσιών πληροφορικής σε όλο τον κύκλο ζωής τους. Το μάθημα καλύπτει τη λειτουργική ποιότητα (βαθμός ανταπόκρισης στις προδιαγραφές) και τη δομική ποιότητα (αξιοπιστία, συντηρησιμότητα), τα καθιερωμένα πρότυπα και τις βέλτιστες πρακτικές, ενώ επεκτείνει τη συζήτηση στην ποιότητα δεδομένων και στην ποιότητα συστημάτων τεχνητής νοημοσύνης και μηχανικής μάθησης. Οι φοιτητές αποκτούν πρακτική γνώση μέσω μελετών περίπτωσης από ελληνικές επιχειρήσεις.

Μαθησιακά Αποτελέσματα

Με την ολοκλήρωση του μαθήματος οι φοιτητές θα μπορούν:

  • να αναπτύσσουν ολοκληρωμένες στρατηγικές και πολιτικές διαχείρισης ποιότητας σε οργανισμούς, κατανοώντας τα πλεονεκτήματα και τα μειονεκτήματα κάθε προσέγγισης
  • να εφαρμόζουν βέλτιστες πρακτικές και πρότυπα διαχείρισης ποιότητας (ISO 9000, ISO/IEC 20000, ISO/IEC 27000, ITIL) στην ανάπτυξη και παροχή ψηφιακών υπηρεσιών
  • να αξιολογούν την απόδοση στρατηγικών και συστημάτων ποιότητας χρησιμοποιώντας μοντέλα ωριμότητας (CMM, CMMI) και μεθοδολογίες βελτίωσης διεργασιών (Six Sigma)
  • να κατανοούν τις ιδιαιτερότητες της ποιότητας σε συστήματα δεδομένων και AI/ML, συμπεριλαμβανομένων ζητημάτων μεροληψίας, αξιοπιστίας και robustness μοντέλων ΤΝ
  • να σχεδιάζουν οδικούς χάρτες για την εγκαθίδρυση κουλτούρας ποιότητας στον οργανισμό, αξιολογώντας εναλλακτικές προσεγγίσεις και εργαλεία αυτοματοποιημένου ελέγχου

Περιεχόμενα Μαθήματος

  • Θεμελιώδεις έννοιες ποιότητας στα ψηφιακά συστήματα

    Λειτουργική και δομική ποιότητα, η εξέλιξη από το χάος στη συστηματική ανάπτυξη λογισμικού, η έννοια της βέλτιστης πρακτικής.

  • Πρότυπα ποιότητας

    Οικογένεια ISO 9000, ISO/IEC 20000 (ITSM), ISO/IEC 27000 (Σύστημα Διαχείρισης Ασφάλειας Πληροφοριών) – δομή, απαιτήσεις, ευελιξία προσαρμογής.

  • ITIL και διαχείριση υπηρεσιών πληροφορικής

    Βασικές αρχές και έννοιες, ευθυγράμμιση με επιχειρηματικούς στόχους, συνεχής βελτίωση παρεχόμενων υπηρεσιών, ITIL 4.

  • Μοντέλα ωριμότητας

    CMM και CMMI – τα πέντε επίπεδα ωριμότητας (από το χαοτικό στο βελτιστοποιημένο), δομή, λειτουργία, απαιτήσεις και οφέλη για τον οργανισμό. Μοντέλα ανάπτυξης λογισμικού: Waterfall, V-model – πλεονεκτήματα, μειονεκτήματα, έμφαση στον έλεγχο, καταλληλότητα ανά τύπο έργου.

  • Ευέλικτες μεθοδολογίες και ποιότητα

    Agile, DevOps και DevSecOps, ποιότητα σε περιβάλλον συνεχούς ανάπτυξης, συνεργασία ανάπτυξης, λειτουργίας και ασφάλειας (Shift Left), συνεχής βελτίωση.

  • Μηχανική Ποιότητας (Quality Engineering) και Συνεχής Ποιότητα (Continuous Quality)

    Αυτοματοποιημένος έλεγχος (Test Automation), συνεχής ολοκλήρωση και συνεχής παράδοση (Continuous Integration / Continuous Delivery – CI/CD), ποιότητα στον κύκλο DevOps, παρατηρησιμότητα (Observability), μετρικές ποιότητας και συνεχής παρακολούθηση λογισμικού.

  • Six Sigma και βελτίωση διεργασιών

    Μεθοδολογία γενικής χρήσης με εφαρμογή στις ΤΠΕ, επίδραση στην ποιότητα και την οργανωσιακή κουλτούρα, ανάλυση βασικών αιτίων προβλημάτων (Root Cause Analysis) και διορθωτικές και προληπτικές ενέργειες (Corrective and Preventive Actions – CAPA).

  • Six Sigma

    Mία μεθοδολογία ποιότητας γενικής χρήσης, που έχει εφαρμογή στις ΤΠΕ. Πώς επηρεάζει την ποιότητα και την κουλτούρα του οργανισμού.

  • Ποιότητα δεδομένων και ποιότητα σε AI/ML συστήματα

    Διαστάσεις ποιότητας δεδομένων (Data Quality Dimensions), μεροληψία (bias), δικαιοσύνη (fairness), αξιοπιστία και ευρωστία (robustness) μοντέλων μηχανικής μάθησης, MLOps (Machine Learning Operations), παρακολούθηση απόδοσης μοντέλων (Model Monitoring), μεταβολή χαρακτηριστικών δεδομένων (Data Drift) και μεταβολή συμπεριφοράς μοντέλων (Model Drift).

  • Στρατηγική ποιότητας και μελέτες περίπτωσης

    Σχεδιασμός και υλοποίηση στρατηγικής ποιότητας, κουλτούρα ποιότητας και συνεχούς βελτίωσης (Continuous Improvement), δείκτες ποιότητας και οργανωσιακή ωριμότητα, παραδείγματα από ελληνικές εταιρείες λογισμικού σε όλο τον κύκλο ζωής.

Βιβλιογραφία

  • ISO 9001:2015 Explained, Fourth Edition, ASQ Quality Press, 2015
  • ITIL and ISO/IEC 20000: A Practical Handbook, Alexander Hernandez, Stationary Office, 2013
  • ITIL Practitioner Guidance, Axelos, 2016
  • CMMI for Development, Version 1.3, Software Engineering Institute, Carnegie Mellon University, 2011